De 10 proefwoorden uitgelegd: wat proevers beoordelen in koffie

Over de brander Over de brander

Staat er 80+ op je koffiezak, dan komt die score van proevers die tien onderdelen beoordelen. Je hoeft geen proever te zijn om die onderdelen te begrijpen. Als je weet waar ze op letten, proef je zelf ook bewuster. Hieronder leggen we ze één voor één uit, in gewone woorden.

Wil je eerst weten hoe de score werkt? Lees dan wat 80+ op de zak betekent.

De tien onderdelen in het kort

Onderdeel Waar het over gaat
Geur Hoe de koffie ruikt, droog en met water erop
Smaak Wat je proeft terwijl je drinkt
Afdronk De smaak die blijft hangen na het doorslikken
Zuurgraad De frisheid en levendigheid
Body Hoe zwaar of licht de koffie voelt
Balans Hoe goed alles bij elkaar past
Uniformiteit Of elke kop uit dezelfde partij hetzelfde smaakt
Schone kop Geen ongewenste smaken of bijsmaak
Zoetheid Natuurlijke zoetheid, zonder suiker
Totaalindruk Wat de proever van alles samen vindt

Geur en smaak: wat je ruikt en proeft

1. Geur

Proevers ruiken eerst aan de gemalen koffie en daarna aan de koffie nadat er heet water op is gegoten. Je herkent bijvoorbeeld bloemen, fruit, noten of chocolade. Het ruikt vaak al naar wat je straks proeft.

2. Smaak

Smaak is de indruk in je mond terwijl je drinkt. Geur en smaak werken samen, dus je proeft ook met je neus. Hier horen de smaaknoten bij die je op de zak ziet. Welke smaken er zijn, lees je in de tien smaakfamilies.

Afdronk en zuurgraad: wat blijft en wat fris is

3. Afdronk

De afdronk is de smaak die blijft hangen nadat je hebt doorgeslikt. Proevers letten op hoe lang die blijft en of hij prettig is. Een lange, zoete afdronk is een mooi teken.

4. Zuurgraad

Zuurgraad is de levendige frisheid in koffie, zoals in een stuk fruit. Een heldere zuurgraad is bij specialty juist een kwaliteit. Het is iets anders dan bitter of scherp. Meer daarover lees je in zuur is niet slecht.

Body en balans: hoe het voelt en hoe het klopt

5. Body

Body is het gevoel in je mond. Is de koffie licht, zoals thee, of vol en romig, zoals volle melk? Geen van beide is beter. Het gaat erom wat je lekker vindt.

6. Balans

Balans gaat over samenwerking. Passen smaak, zuurgraad, body en afdronk goed bij elkaar, of springt er één onderdeel uit? Een koffie in balans voelt rond en afgewerkt.

Uniformiteit en schone kop: gelijk en zuiver

7. Uniformiteit

Proevers proeven meerdere kopjes van dezelfde partij. Smaakt elk kopje hetzelfde, dan is de koffie uniform. Dat laat zien dat de partij gelijkmatig is.

8. Schone kop

Een schone kop heeft geen ongewenste smaken of bijsmaak, van de eerste slok tot de afdronk. Je proeft dan wat de koffie bedoelt, zonder storende toon.

Zoetheid en totaalindruk: de rest samen

9. Zoetheid

Zoetheid komt uit de koffie zelf. Er is geen suiker aan toegevoegd. Proevers zoeken die natuurlijke zoetheid, bijvoorbeeld als honing, karamel of rijp fruit.

10. Totaalindruk

Het laatste onderdeel is het oordeel van de proever over de koffie als geheel. Alle indrukken komen hier samen.

Zo proef je zelf bewuster

  1. Ruik eerst aan de gemalen koffie en daarna aan je kop.
  2. Neem een kleine slok en let op smaak, zuurgraad en body.
  3. Slik door en let op de afdronk: wat blijft er hangen?
  4. Proef nog een keer als de koffie iets is afgekoeld. Smaken komen dan vaak beter naar voren.
  5. Proef twee koffies naast elkaar. Dan merk je de verschillen het snelst.

Wat de score niet zegt

De tien onderdelen vertellen iets over de kwaliteit van de koffie. Ze zeggen niet of jij hem lekker vindt. Daarom staan er bij onze koffies ook smaaknotities en een roast level, zodat je kunt kiezen wat bij jou past.

Klaar om te proeven?

Terug naar blog

Veel gestelde vragen

Welke tien onderdelen beoordelen proevers in koffie?

Geur, smaak, afdronk, zuurgraad, body, balans, uniformiteit, schone kop, zoetheid en totaalindruk. De punten op deze onderdelen vormen samen de score van 0 tot 100.

Wat is het verschil tussen smaak en afdronk?

Smaak is wat je proeft terwijl je drinkt. Afdronk is de smaak die blijft hangen nadat je hebt doorgeslikt.

Is een hoge zuurgraad slecht?

Nee. Proevers waarderen een heldere, levendige zuurgraad, zoals in fruit. Dat is iets anders dan bitter of scherp. Lees er meer over in zuur is niet slecht.